Pogoda kosmiczna

Jak czytać dane o pogodzie kosmicznej?

Pogoda kosmiczna opisuje zmiany zachodzące na Słońcu, w wietrze słonecznym i w otoczeniu Ziemi. Jej skutki mogą obejmować między innymi burze geomagnetyczne i pojawianie się zorzy polarnej. Nie ma jednak jednego wskaźnika, który opisuje całą sytuację. Aby zrozumieć, co dzieje się między Słońcem a Ziemią, warto obserwować kilka rodzajów danych jednocześnie.

Rozbłyski słoneczne to gwałtowne wzrosty emisji energii w atmosferze Słońca. Na podstawie promieniowania rentgenowskiego klasyfikuje się je jako A, B, C, M i X. Im wyższa klasa, tym silniejszy rozbłysk. Silny rozbłysk nie oznacza jednak automatycznie, że na Ziemi pojawi się burza geomagnetyczna lub zorza.

Plamy słoneczne są chłodniejszymi, ciemniejszymi obszarami fotosfery związanymi z silnym polem magnetycznym. Często tworzą większe regiony aktywne, w których mogą występować rozbłyski i inne gwałtowne zjawiska. Obserwacja liczby i budowy takich regionów pomaga śledzić aktualną aktywność Słońca.

Materię i pole magnetyczne ze Słońca w stronę Ziemi przenosi wiatr słoneczny. Jego prędkość, gęstość oraz parametry pola magnetycznego, takie jak Bz i Bt, pomagają ocenić, jak silnie wiatr słoneczny może oddziaływać z ziemską magnetosferą. Szczególnie istotne mogą być dłużej utrzymujące się ujemne wartości Bz, które sprzyjają przekazywaniu energii do magnetosfery.

Indeks Kp opisuje poziom globalnych zaburzeń ziemskiego pola magnetycznego w kolejnych 3-godzinnych okresach. Wyższe wartości oznaczają silniejszą aktywność geomagnetyczną i zwykle wiążą się z możliwością przesuwania owalu zorzowego w stronę niższych szerokości geograficznych.

Jeżeli interesuje Cię zorza polarna, nie patrz wyłącznie na Kp. Sprawdź również aktualny owal zorzowy, parametry wiatru słonecznego i ich zmiany w czasie. O tym, czy zorza będzie rzeczywiście widoczna z konkretnego miejsca, decydują również warunki na Ziemi, przede wszystkim pora dnia, zachmurzenie, zanieczyszczenie światłem i widoczność północnego horyzontu.